Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Prosedürleri -

1. Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası, eşlerden birinin veya tarafların birlikte başvurmasıyla Aile Mahkemesi nezdinde açılır. Yetkili mahkeme:

Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi,
Eşlerin son altı ay birlikte yaşadıkları yer mahkemesidir.

Dolayısıyla İstanbul’da yaşayan veya İstanbul’da birlikte yaşamış eşler için İstanbul Aile Mahkemeleri yetkilidir.

Boşanma davası dilekçesinde bulunması gerekenler:

Boşanma sebepleri (ör. evlilik birliğinin temelinden sarsılması, aldatma, fiziksel şiddet)
Velayet, nafaka, tazminat, mal rejimi gibi talepler
Tarafların kimlik ve adres bilgileri

Dilekçe mahkeme kalemine verilir ve gerekli harçlar ile gider avansı yatırıldığında dava açılmış olur.

2. Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, evliliği en az bir yıl sürmüş olan eşlerin boşanmanın tüm sonuçlarında uzlaşması hâlinde mümkündür.

Anlaşmalı boşanma için gerekli şartlar:

Evlilik süresinin en az 1 yıl olması
Tarafların boşanma iradelerinde mutabık olmaları
Boşanmanın mali sonuçlarıyla çocukların durumu hakkında protokol hazırlanmış olması
Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek bu iradeyi özgürce açıkladıklarına kanaat getirmesi

Hazırlanan boşanma protokolü, dava dilekçesiyle birlikte mahkemeye sunulur. Hâkim, özellikle velayet ve çocukların üstün yararı açısından protokolü inceler.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

İstanbul’daki iş yoğunluğu değişiklik göstermekle birlikte, usulüne uygun bir dosya genellikle:

Tek celsede sonuçlanır,
Kesinleşme işlemleriyle birlikte birkaç hafta ile birkaç ay içinde tamamlanabilir.

Bu nedenle şartları sağlanan eşler için en hızlı ve en az yıpratıcı yöntem anlaşmalı boşanmadır.

3. Çekişmeli Boşanma Nedir?

Tarafların boşanma veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamadığı durumlarda çekişmeli boşanma gündeme gelir.

Çekişmeli boşanmanın özellikleri:

Taraflar iddialarını delillerle ispat etmek zorundadır.
Dilekçelerin karşılıklı verilmesi, ön inceleme duruşması, tanıkların dinlenmesi ve delil toplama gibi çok aşamalı bir süreç vardır.
Birden fazla duruşma yapılır ve süreç genellikle uzun ve yıpratıcıdır.

Mahkeme, kusur durumu, nafaka türleri, velayet, kişisel ilişki, maddi–manevi tazminat gibi tüm konularda kapsamlı bir değerlendirme yapar.

Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?

İstanbul’daki iş yoğunluğu dikkate alındığında:

Çekişmeli boşanma davaları 1–3 yıl sürebilir.
Dosyanın istinaf veya temyize taşınması hâlinde süre daha da uzayabilir.

4. Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Boşanma davasının süresi aşağıdaki faktörlere göre değişir:

Davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olduğu
Mahkemenin iş yükü
Delillerin zamanında sunulması
Tebligatların doğru yapılması
Kanun yollarına başvurulup başvurulmadığı

Genel değerlendirme:

Anlaşmalı boşanma: Tek celsede sonuçlanır, ortalama birkaç ayda kesinleşir.
Çekişmeli boşanma: Uyuşmazlığın kapsamına göre birkaç yıl sürebilir.

5. Boşanma Davası Masrafları Nelerdir?

Boşanma davası açılırken ödenen temel kalemler:

Başvuru harcı
Peşin karar harcı
Gider avansı (tebligat, bilirkişi, tanık, keşif vb.)
Avukatlık ücreti (varsa)

Her yıl güncellenen tarifelere göre bu kalemlerde değişiklik olabilir.
Çekişmeli boşanmalarda duruşma ve delil süreçlerinin artması nedeniyle masraflar da yükselir.

Mahkeme, çoğunlukla haksız çıkan tarafı yargılama giderlerine mahkûm eder.
Anlaşmalı boşanmada ise masraf paylaşımı tarafların protokolde belirlediği şekilde yapılabilir.

6. Boşanma Süreci Nasıl Hızlandırılır?

Boşanma sürecinin gereksiz yere uzamaması için tarafların dikkat etmesi gereken noktalar:

Mümkünse anlaşmalı boşanma yolu tercih edilmelidir. Çekişmeli başlayan bir dava bile sonradan anlaşmalıya çevrilebilir.
Delillerin (mesaj kayıtları, belgeler, tanık listesi) zamanında sunulması yargılamayı hızlandırır.
Güncel adres bilgilerinin doğru bildirilmesi tebligat sorunlarını önler ve duruşmaların ertelenmesini engeller.

Sonuç ve Hukuki Uyarı

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma süreçleri, farklı süre ve şartlara tabidir. Tarafların hukuki haklarını koruyabilmeleri için sürece hazırlanması ve doğru hukuki adımları takip etmesi önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olayın koşulları farklıdır.
Hukuki destek almak için bir uzmana başvurulmalıdır.

Yazar: Av. Bahar Şule Özdemir