Türk Vatandaşlık Kanunu kapsamında düzenlenen bu yöntem, özellikle Türkiye’de aile birliğini koruma amacı taşır. Bununla birlikte sahte evliliklerin önlenmesi amacıyla başvuru süreci detaylı bir incelemeye tabi tutulur. Bu kapsamda evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması belirli şartlara ve prosedürlere bağlıdır.
1. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığını Kazanmanın Şartları
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı kazanabilmek için aranan şartlar kanunla net bir şekilde belirlenmiştir.
1.1 Türk vatandaşı ile en az üç yıl evli olmak
Türk vatandaşı ile en az üç yıl süreyle evli olmak ve evliliğin başvuru anında devam ediyor olması gerekir.
1.2 Aile birliği içinde yaşamak
Eşlerin fiilen birlikte yaşamaları ve evliliğin gerçek bir evlilik olduğunun anlaşılması gerekir.
1.3 Milli güvenlik ve kamu düzeni açısından engel bulunmaması
Başvuruda bulunan kişinin milli güvenlik veya kamu düzeni açısından engel teşkil edecek bir durumunun bulunmaması gerekir.
1.4 Evlilik birliği ile bağdaşmayan faaliyetlerde bulunmamak
Fuhuş yapmak, aracılık etmek gibi evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyetlerde bulunulmaması gerekir.
Bu şartlar sağlandığında yabancı eş Türk vatandaşlığını evlilik yoluyla kazanmak için başvuru yapabilir. Ancak şartların sağlanması vatandaşlığın otomatik olarak verileceği anlamına gelmez. İdarenin değerlendirme yetkisi bulunmaktadır.
2. Evlilik Yoluyla Vatandaşlığın Kazanılması İçin Başvuru Nasıl Yapılır?
Türkiye içinde yaşayanlar İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerine, yurt dışında yaşayanlar ise bağlı bulundukları dış temsilciliklere (büyükelçilik veya konsolosluk) bizzat başvurmalıdır. Başvuru yapıldıktan sonra mülakat ve güvenlik soruşturması aşamalarına geçilir.
3. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması sürecin hızlı ilerlemesi açısından önemlidir. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığına geçmek için gerekli belgeler şunlardır:
- Vatandaşlık başvuru formu
- Türk vatandaşı eşin Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı örneği
- Yabancı eşin pasaportunun noter onaylı Türkçe tercümesi ve kimlik belgesi
- Yabancı eşin doğum belgesinin noter onaylı Türkçe tercümesi
- Türk vatandaşı eşe ait nüfus kayıt örneği
- Evlilik cüzdanı
- Yabancı eşe ait doğum belgesi
- İkamet tezkeresi (Türkiye’de ikamet ediliyorsa)
- Adli sicil kaydı
- Biyometrik fotoğraf
4. Boşanma Halinde Evlilik Yoluyla Kazanılan Vatandaşlığın Durumu
Vatandaşlık kazanıldıktan sonra gerçekleşen boşanmalar kural olarak vatandaşlığı etkilemez. Eğer kişi vatandaşlığı kazandığı sırada evliliği iyi niyetle sürdürüyorsa boşanma sonrasında Türk vatandaşlığını korur. Ancak evliliğin yalnızca vatandaşlık almak amacıyla yapıldığı kanıtlanırsa vatandaşlık iptal edilebilir.
5. Evliliğin Geçersizliği Durumunda Vatandaşlığın Durumu
Eğer evliliğin butlanına yani geçersizliğine karar verilirse yabancının Türk vatandaşlığını koruyup koruyamayacağı iyi niyet unsuruna bağlıdır. Evlenirken vatandaşlık kazanma amacı gütmeyen ve evliliğin geçersiz olduğunu bilmeyen iyi niyetli yabancı vatandaşlığını koruyabilir.
6. Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusunun Reddedilmesi ve İptal Davası
6.1 Başvurunun Reddedilmesi
Başvuru güvenlik soruşturmasının olumsuz gelmesi veya evliliğin sahte olduğunun düşünülmesi gibi nedenlerle reddedilebilir.
En sık karşılaşılan ret nedenleri şunlardır:
- Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması
- Evliliğin sahte olduğuna dair şüphe oluşması
Mülakat sırasında eşlerin verdiği cevapların çelişmesi, komşu soruşturmalarında ayrı yaşadıklarının belirtilmesi veya sosyal inceleme raporlarının olumsuz olması bu şüpheyi doğurabilir.
6.2 İptal Davası ve 60 Günlük Süre
Red kararı tebliğ edildikten sonra 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açılabilir. Bu süre hak düşürücü bir süredir. Süre geçtikten sonra dava açma hakkı ortadan kalkar.
Dava idari işlemin yapıldığı yerdeki veya idarenin merkezinin bulunduğu Ankara İdare Mahkemelerinde açılır. Mahkeme idarenin kararını hukuka uygunluk, yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden inceler.
Dava yürütmenin durdurulması talepli olarak açılmalıdır. Eğer ret kararı nedeniyle kişinin sınır dışı edilme riski bulunuyorsa dava dilekçesi ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.
7. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
7.1 Başvuruda bulunacak yabancının Türkiye’de ikamet etmesi zorunlu mudur?
Hayır. Yurt dışında yaşayan yabancılar da Türk eşleri ile üç yılı doldurduklarında konsolosluklar aracılığıyla başvuruda bulunabilir.
7.2 Sonradan Türk vatandaşlığı kazanmış biriyle yapılan evlilikte vatandaşlık alınabilir mi?
Evet. Eşin Türk vatandaşlığını doğumla veya sonradan kazanmış olması fark etmez. Önemli olan başvuru sırasında Türk vatandaşı olmasıdır.
7.3 Eşin vefatı durumunda vatandaşlık başvurusu ne olur?
Başvuru yapıldıktan sonra Türk vatandaşı eş vefat ederse aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. Ancak üç yıllık evlilik süresinin tamamlanmış olması gerekir.
7.4 Yurt dışından vatandaşlık başvurusu yapılabilir mi?
Evet. Yurt dışındaki Türk konsoloslukları aracılığıyla başvuru yapılabilir.
7.5 Evlilik yoluyla vatandaşlık için dil şartı var mı?
İleri düzey Türkçe şartı bulunmaz ancak mülakat sırasında temel iletişim kurulabilmesi beklenir.
7.6 Başvuru süreci ne kadar sürer?
Başvurular genellikle 10 ila 24 ay arasında sonuçlanmaktadır.
7.7 Üç yıllık evlilik süresi nasıl hesaplanır?
Süre resmi nikah tarihinden itibaren başlar. Dini nikah veya nişanlılık süreleri hesaba katılmaz.
7.8 Vatandaşlık mülakatında neler sorulur?
Mülakat eşlerin birbirini ne kadar tanıdığını ölçmeye yöneliktir. Günlük yaşam, aile üyeleri ve ortak alışkanlıklar hakkında sorular sorulabilir.
7.9 Evliliğin gerçek olup olmadığı nasıl araştırılır?
Emniyet birimleri tarafından ev ziyareti yapılabilir, komşuların bilgisine başvurulabilir ve sosyal inceleme yapılabilir.
7.10 Ayrı yaşamak başvuruyu etkiler mi?
Evet. Aile birliği içinde yaşama şartı sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanabilir.
7.11 Sahte evlilik tespit edilirse ne olur?
Sahte evlilik yoluyla kazanılan vatandaşlık tespit edildiğinde iptal edilir ve kişi hakkında yasal işlem başlatılır.
7.12 Vatandaşlık çocuklara da geçer mi?
Ebeveynlerden birinin vatandaşlık kazanması durumunda velayeti kendisinde olan küçük çocuklar da belirli şartlarla Türk vatandaşı olabilir.
7.13 Başvuru reddedilirse tekrar başvuru yapılabilir mi?
Red gerekçesi ortadan kalktığında veya yeni bir durum oluştuğunda yeniden başvuru yapılabilir.


